About Mahamagham

No description available for this temple.

About Listing Type

festival

Event Date: 2026-01-16

Location & Directions

Contact Information

According to legend, the first sacrificial rite (yajna) for the welfare of the world was performed by Parashurama on the banks of the Bharathapuzha at Thirunavaya, in a place called Tapasunur, now known as Thavunur. All the gods are said to have attended this yajna, which was conducted under Brahma’s direction as per Parashurama’s instructions. The sacrificial month of Magha, when the seven sacred rivers converge in the Bharathapuzha (known as Dakshina Ganga), is considered especially auspicious

will be celebrated with great splendor from January 18 to February 3 in Thirunavaya. This festival, popularly known as “Mamankam,” is considered Kerala’s version of the Kumbh Mela. According to legend, the first sacrificial rite (yajna) for the welfare of the world was performed by Parashurama on the banks of the Bharathapuzha at Thirunavaya, in a place called Tapasunur, now known as Thavunur. All the gods are said to have attended this yajna, which was conducted under Brahma’s direction as per Parashurama’s instructions. The sacrificial month of Magha, when the seven sacred rivers converge in the Bharathapuzha (known as Dakshina Ganga), is considered especially auspicious. The yajna is believed to be repeated every twelve years, giving rise to the Mahamagh Mahotsavam. After the first yajna performed by Brahma, the deity Brihaspati (the guru of the gods) became the first chairman of the festival. Over time, when divine kings ruled the land, the position of chairman was handed over to the Perumals (local rulers), and Brihaspati withdrew. Every twelve years, this cultural festival was held on the banks of the Nila River, showcasing all forms of Kerala’s art, various martial demonstrations, scholarly discourses, and scientific discussions. It also evolved into a major commercial fair of South India. All the kings of Kerala would gather at the Thirunavaya Mahamagh Mahotsavam, presenting the accounts of their twelve‑year reign before their patron deity. The festival also served as a platform for astrologers to predict upcoming climatic changes and advise on agriculture and lifestyle, and to appoint the next Perumal (ruler) for the next twelve years. However, after the last Perumal, Cheraman Perumal, left the world from the Thiruvanchikulam Shiva temple with Sundaramurti Nayanar, the festival lost its royal patron. The Kochi‑based Perumbadappu Swaroopam then took over the chairmanship and appointed Valluvanadu’s king, Valluvakkonathiri, as its representative. Later, Samutiri (the Zamorin) seized the chairmanship from Valluvakkonathiri, leading to a period of rivalry between the two royal houses. The “Mamankam” that followed, marked by bloodshed, ended about 250 years ago. In recent years, inspired by divine intervention, efforts have been made to revive this cultural festival. During the last Prayagraj Kumbh Mela, Swami Anandavan Bharati Maharaj, a senior monk of the Junagadh Akhada, was appointed as the Mahamandaleshwar (chief) for South India. Recognizing the need to revive the ancient Mahamagh Mahotsavam held at Thirunavaya, he decided to organize the event on a grand scale, calling it “Kerala’s Kumbh Mela.” The current Mahamagh Mahotsavam is presented as a call to defend Sanatan (eternal) culture against growing challenges. It begins with prayers for the souls of the countless warriors who died in the Mamankam battles, seeking their liberation. Sacred lamps from the four Ambika temples established by Parashurama for the protection of Kerala will be brought to the festival venue. The Bharathapuzha, known as Dakshina Ganga, originates from Thirumurti Hills near Udumalpet in Tamil Nadu. The hills are associated with the sage Atri and his wife Anasuya; the Trimurti (Brahma, Vishnu, Shiva) are said to have appeared there, giving the place its name. It is also the birthplace of Dattatreya, the deity of the Junagadh Akhada. A chariot procession (rathayatra) will start from Thirumurti Hills on January 19, travel through Udumalpet, Pellachi, Etta Madu, Coimbatore, and other places, and enter Kerala at Palakkad, Thrissur, Shoranur, and Ottapalam before reaching Thirunavaya on January 22. On the same day, the “Dharmadhvaja Arohanam” (hoisting of the sacred flag) will take place at Thirunavaya. Every day of the festival, the beautiful “Nila Arathi” (worship of the Nila River) will be performed on the banks of the Bharathapuzha. This year, members of all royal families of Kerala, as well as monks from every Kerala math (monastic institution) and from Tamil Nadu, Karnataka, Andhra Pradesh, and Maharashtra, will participate. Followers of all Hindu traditions will conduct their respective rituals and offer prayers. Special days observed during the festival include Mouni Amavasya, Vasant Panchami, Rathasapthami, Ganesh Jayanti, Shashthi, Bhishmashtami, and Magha Purnima. Bathing in the Bharathapuzha during the Magha month, especially on these sacred days, is considered highly meritorious, as is bathing together with saintly persons. The Mahamagh Mahotsavam at Thirunavaya, hailed as Kerala’s Kumbh Mela, invites everyone to partake in its spiritual and cultural grandeur. Convenor, Mahamagh Mahotsavam Committee

തിരുനാവായ മഹാമാഘമഹോത്സവം കേരളത്തിന്റെ കുംഭമേള ജനുവരി 18 മുതല്‍ ഫെബ്രുവരി 3 വരെ കേരളത്തിലെ തിരുനാവായയില്‍ മഹാമാഘമഹോത്സവം ഇത്തവണ ഗംഭീരമായി ആഘോഷിയ്ക്കുകയാണ്. മാമാങ്കം എന്ന് പേരുവീണ ഈ ഉത്സവം കേരളത്തിന്റെ കുംഭമേളയാണ്. പരശുരാമന്‍ സൃഷ്ടിച്ച കേരളത്തില്‍ ലോകനന്മയ്ക്കായുള്ള ആദ്യയാഗം നടന്നത് തിരുനാവായ മണപ്പുറത്തിനപ്പുറമുള്ള താപസനൂര്‍ ദേശത്താണ്. ഇന്ന് ഈ ദേശം തവനൂര്‍ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഭാരതപ്പുഴയുടെ തീരത്ത് തിരുനാവായയില്‍ നടന്ന ഈ യാഗത്തില്‍ സമസ്തദേവതകളും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ബ്രഹ്‌മാവായിരുന്നു പരശുരാമനിര്‍ദ്ദേശപ്രകാരം യാഗം ചെയ്തത്. ദക്ഷിണഗംഗ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭാരതപ്പുഴയില്‍ സപ്തനദികളും സാന്നിദ്ധ്യമാകുന്ന സമയമാണ് യാഗം നടന്ന മാഘമാസം. ഈ യാഗത്തിന്റെ പുനരാവര്‍ത്തനമെന്നപോലെ, വ്യാഴവട്ടത്തിലൊരിയ്ക്കല്‍; അതായത്, പന്ത്രണ്ട് വര്‍ഷം കൂടുമ്പോള്‍ ഇതേ മണല്‍പ്പരപ്പില്‍ പിന്നീട് മാഘമഹോത്സവം കൊണ്ടാടാന്‍ തുടങ്ങി. ദേവഗുരുവായ ബൃഹസ്പതിയായിരുന്നു ബ്രഹ്‌മാവ് നടത്തിയ ആദ്യയാഗത്തിനുശേഷം തുടര്‍ന്നുപോന്ന മാഘമഹോത്സവത്തിലെ അദ്ധ്യക്ഷന്‍. കാലം കടന്നുപോകെ, ദേവതുല്യരായ പെരുമാക്കള്‍ രാജ്യം ഭരിച്ച കാലത്ത് ഈ അദ്ധ്യക്ഷസ്ഥാനം പെരുമാക്കളെ ഏല്പിച്ച് ബൃഹസ്പതി പിന്മാറി. പന്ത്രണ്ടു വര്‍ഷം കൂടുമ്പോള്‍ നിളാതീരത്ത് നടന്നിരുന്ന ഈ സാംസ്‌കാരികോത്സവത്തില്‍ കേരളത്തിലെ എല്ലാവിധ കലാരൂപങ്ങളും അവതരിപ്പിച്ചുപോന്നു. വിവിധതരം കായികാഭ്യാസങ്ങളുടെ പ്രദര്‍ശനവും ഇവിടെ നടന്നിരുന്നു. വിദ്വല്‍സദസ്സുകളും ശാസ്ത്രസംവാദവും മാഘമഹോ ത്സവത്തിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളായിരുന്നു. ഒപ്പം, തെക്കേഭാരതത്തിന്റെ വാണിജ്യമേളയായും മാഘമഹോത്സവം മാറി. കേരളത്തിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും തിരുനാവായയിലെ മാഘമഹോത്സവത്തില്‍ ഒത്തുകൂടി, ഇഷ്ടദേവന്റെ മുന്നില്‍ പന്ത്രണ്ടു വര്‍ഷത്തെ സ്വന്തരാജ്യത്തെ വരവുചെലവുകണക്കുകള്‍ അവതരിപ്പിച്ചുപോന്നു. ഇനിയുള്ള ഒരു വ്യാഴവട്ടക്കാലം കാലാവസ്ഥയില്‍ സംഭവിയ്ക്കാന്‍ പോകുന്ന മാറ്റങ്ങള്‍ ജ്യോതിഷശാസ്ത്രജ്ഞരിലൂടെ അറിഞ്ഞ്, കൃഷിയിലും ജീവിതരീതിയിലും എടുക്കേണ്ടതായ കരുതലുകള്‍ എന്തൊക്കെയെന്ന് ഈ മഹോത്സവത്തില്‍വെച്ച് തീരുമാനിയ്ക്കും. ഒപ്പം, അടുത്ത പന്ത്രണ്ടു വര്‍ഷക്കാലത്തേയ്ക്കുള്ള പെരുമാളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അഭിഷേകവേദിയായും മാഘമഹോത്സവം മാറി. എന്നാല്‍, അവസാനത്തെ പെരുമാളായ ചേരമാന്‍ പെരുമാള്‍ തിരുവഞ്ചിക്കുളം ശിവക്ഷേത്രത്തില്‍നിന്നും സുന്ദരമൂര്‍ത്തി നായനാര്‍ക്കൊപ്പം സ്വര്‍ഗ്ഗം പൂകിയതോടെ മാഘമകമഹോത്സവത്തിന് അദ്ധ്യക്ഷനായി പെരുമാള്‍ ഇല്ലാതായി. കൊച്ചിയുള്‍പ്പെടുന്ന പെരുമ്പടപ്പുസ്വരൂപം മാഘമഹോത്സവത്തിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷസ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കുകയും, തനിയ്ക്ക് പകരക്കാരനായി നിലപാടുതറയില്‍ ഇരുന്ന് കാര്യങ്ങള്‍ തീരുമാനിയ്ക്കാന്‍ വള്ളുവനാടിന്റെ രാജാവായ വള്ളുവക്കോനാതിരിയെ ഏല്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാല്‍, ഒരു മാഘമഹോത്സവക്കാലത്ത് സാമൂതിരി വള്ളുവക്കോനാതിരിയെ സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കി അദ്ധ്യക്ഷസ്ഥാനം പിടിച്ചെടുത്തു. തുടര്‍ന്ന്, കുറച്ചുകാലം മാഘമഹോത്സവം രാജാക്കന്മാര്‍ തമ്മിലുള്ള കിടമത്സരത്തില്‍, ചോരയില്‍ കുളിച്ച ‘മാമാങ്ക’മായി മാറി. വള്ളുവക്കോനാതിരിയുടെ ചാവേറുകളും സാമൂതിരിയുടെ പടയാൡകളും ഏറ്റുമുട്ടിവന്ന ‘ചോരവീണ മാമാങ്കം’ 250 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കുമുമ്പ് പൂര്‍ണ്ണമായും അവസാനിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാല്‍, ചില സുമനസ്സുകളെ ദേവതകള്‍ പ്രചോദിപ്പിച്ചതിനാല്‍, ഏതാനും വര്‍ഷങ്ങളായി ഈ സാംസ്‌കാരികോത്സവത്തെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിയ്ക്കാന്‍ ചെറിയ രീതിയില്‍ ശ്രമങ്ങള്‍ നടന്നുവരുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിനിടെ അപ്രതീക്ഷിതമായിട്ടാണ് കഴിഞ്ഞ പ്രയാഗ്‌രാജ് കുംഭമേളയില്‍വെച്ച് സ്വാമി ആനന്ദവനം ഭാരതി മഹാരാജ് ദക്ഷിണഭാരതത്തിന്റെ പ്രത്യേക ചുമതലയുള്ള മഹാമണ്ഡലേശ്വര്‍ ആയി വാഴിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്. അഖാഡകളിലെ ഏറ്റവും പുരാതനവും ഏറ്റവും വലുതുമായ ജൂനാ അഖാഡയുടെ മഹാമണ്ഡലേശ്വര്‍ ആണ് സംപൂജ്യ സ്വാമിജി. തെക്കേ ഇന്ത്യയില്‍ സനാതനസംസ്‌കാരത്തിനും ധാര്‍മ്മികതയ്ക്കും നേരേ നിരന്തരമായ വെല്ലുവിളികള്‍ ഉയര്‍ന്നതിനെത്തുടര്‍ന്ന് വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ അഖാഡകള്‍ തീരുമാനിച്ചുറപ്പിച്ച പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിട്ടായിരുന്നു സ്വാമി ആനന്ദവനം ഭാരതിയുടെ അധികാരമേല്‍ക്കല്‍. അഖാഡ എന്നാല്‍, ധര്‍മ്മസംരക്ഷണത്തിനായി, വേണ്ടിവന്നാല്‍ ആയുധമെടുക്കാന്‍ തയ്യാറായ സന്ന്യാസികളുടെ സംഘമാണ്. ഗോകര്‍ണ്ണംമുതല്‍ കന്യാകുമാരിവരെയുള്ള പഴയ കേരളത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് മദ്ധ്യഭാഗത്തു കിടക്കുന്ന തിരുനാവായയില്‍ പൂര്‍വ്വകാലംമുതലേ നടന്നിരുന്ന മാഘമകമഹോത്സവം തിരികെ കൊണ്ടുവരേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത മഹാമണ്ഡലേശ്വറിന്റെ ശ്രദ്ധയില്‍ വന്നതിനെത്തുടര്‍ന്നാണ്, ‘കേരളത്തിന്റെ കുംഭമേള’ എന്ന് ഇതിനോടകം അറിയപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞ മാഘമകമഹോത്സവം ഇത്തവണ ഗംഭീരമായി നടത്താന്‍ തീരുമാനമായത്. സനാതനസംസ്‌കാരത്തിനു നേരേ ഉയര്‍ന്ന വെല്ലുവിളികള്‍ നേരിടാനുള്ള ആഹ്വാനമാവുകയാണ് ഇത്തവണത്തെ തിരുനാവായ മാഘമഹോത്സവം. മാമാങ്കത്തില്‍ പടവെട്ടി മരിച്ച ലക്ഷക്കണക്കിനാള്‍ക്കാരുടെ ആത്മാക്കള്‍ക്കു വന്നുചേര്‍ന്ന ദുരിതം തീര്‍ത്ത് അവര്‍ക്ക് മോക്ഷം കൊടുക്കുന്നതിനായുള്ള പൂജകളിലൂടെയാണ് ഇത്തവണത്തെ മാഘമഹോത്സവം ആരംഭിയ്ക്കുന്നത്. കേരളദേശത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി പരശുരാമന്‍ സ്ഥാപിച്ച നാല് അംബികാക്ഷേത്രങ്ങളില്‍നിന്നും ദീപശിഖകള്‍ മാഘമഹോത്സവവേദിയിലെത്തിയ്ക്കും. ദക്ഷിണഗംഗ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഭാരതപ്പുഴ ആരംഭിയ്ക്കുന്നത് തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ഉഡുമല്‍പേട്ടിനടുത്തുള്ള തിരുമൂര്‍ത്തിമലയില്‍നിന്നാണ്. അത്രിമഹര്‍ഷിയും അനസൂയാദേവിയും തപസ്സു ചെയ്ത മലയാണ് ആനമലനിരകളിലെ തിരുമൂര്‍ത്തിമല. ഇവരെ പരീക്ഷിയ്ക്കാനായി ത്രിമൂര്‍ത്തികള്‍ ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതിനാലാണ് ഇതിന് തിരുമൂര്‍ത്തിമല എന്നു പേരുവന്നത്. പരീക്ഷണത്തില്‍ അനസൂയാദേവി വിജയിച്ചതിനെത്തുടര്‍ന്ന് സംപ്രീതരായ ത്രിമൂര്‍ത്തികള്‍ അത്രി-അനസൂയാ ദമ്പതിമാരുടെ മക്കളായി പിറക്കാന്‍ തീരുമാനിച്ചു. ത്രിമൂര്‍ത്തികളുടെ ഏകരൂപമായ ദത്താത്രേയന്റെ ജന്മദേശമായി തിരുമൂര്‍ത്തിമല മാറുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്. ദത്താത്രേയന്‍ ജൂനാ അഖാഡയുടെ ദേവതയാണ്. ഈ തിരുമൂര്‍ത്തിമലയില്‍നിന്നും ജനുവരി 19 ന് രാവിലെ ആരംഭിയ്ക്കുന്ന രഥയാത്ര ഉഡുമല്‍പേട്ട്, പെള്ളാച്ചി, എട്ടിമട, കോയമ്പത്തൂര്‍ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിലെ സ്വീകരണങ്ങള്‍ക്കുശേഷം കേരളത്തില്‍ പ്രവേശിച്ച് പാലക്കാട്, തൃശ്ശൂര്‍, ഷൊറണൂര്‍, ഒറ്റപ്പാലം ഭാഗങ്ങളിലെ സ്വീകരണങ്ങളും ഏറ്റുവാങ്ങി തിരുനാവായയില്‍ എത്തും. ഭാരതപ്പുഴയിലെ ത്രിമൂര്‍ത്തീഘട്ടമാണ് തിരുനാവായ. രഥയാത്ര നടക്കുന്നതിനിടയില്‍ത്തന്നെ ജനുവരി 19 ന് മഹാമാഘമഹോത്സവത്തിന്റെ ധര്‍മ്മധ്വജാരോഹണം തിരുനാവായയില്‍ വച്ചു നടക്കും. തിരുമൂര്‍ത്തിമലയില്‍നിന്ന് ആരംഭിയ്ക്കുന്ന രഥയാത്ര ജനുവരി 22 ന് തിരുനാവായയില്‍ എത്തും. മാഘമഹോത്സവം നടക്കുന്ന ഭാരതപ്പുഴയുടെ തീരത്ത്, തിരുനാവായയില്‍ എല്ലാ ദിവസവും നിളയെ പൂജിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങായ നിളാ ആരതി എന്ന അതിമനോഹരവും സംഗീതസാന്ദ്രവുമായ ചടങ്ങ് ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. ഇത്തവണത്തെ മഹാമാഘമഹോത്സവത്തില്‍ കേരളത്തിലെ എല്ലാ രാജകുടുംബങ്ങളില്‍നിന്നുള്ളവരും പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലെ എല്ലാ സന്ന്യാസിമഠങ്ങളും മാഘമഹോത്സവത്തില്‍ പങ്കാളികളാവുന്നു. തമിഴ്‌നാട്, കര്‍ണ്ണാടക, ആന്ധ്ര, മഹാരാഷ്ട്ര എന്നിവിടങ്ങളിലെ ആശ്രമങ്ങളും മഹാമാഘമഹോത്സവത്തില്‍ പങ്കെടുക്കും എന്ന് അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ഹിന്ദുക്കളിലെ എല്ലാ സമ്പ്രദായക്കാരും ഈ ദിവസങ്ങളില്‍ അവരുടേതായ ക്രമത്തില്‍, തിരുനാവായയില്‍ വിവിധ പൂജകള്‍ ചെയ്യുന്ന രീതിയിലാണ് ദേവതാവന്ദനങ്ങള്‍ ക്രമീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സന്ന്യാസിവര്യന്മാര്‍ക്കൊപ്പമുള്ള വിശേഷസ്‌നാനങ്ങള്‍ കൂടാതെ, ദിവസവും ഭാരതപ്പുഴയില്‍ പുണ്യസ്‌നാനത്തിനായുള്ള ഒരുക്കങ്ങളും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. മാഘമാസം വളരെ വിശേഷപ്പെട്ട മാസമാണ്. ഇതേസമയത്തുതന്നെയാണ് പ്രയാഗ്‌രാജില്‍ കല്പവാസം നടക്കുന്നത്. തിരുനാവായ മഹാമാഘമഹോത്സവത്തിലെ മൗനി അമാവാസി, വസന്തപഞ്ചമി, രഥസപ്തമി, ഗണേശജയന്തി, ഷഷ്ഠി, ഭീഷ്മാഷ്ടമി, മാഘപൗര്‍ണ്ണമി എന്നിവ പ്രത്യേക നിളാസ്‌നാനദിനങ്ങളാണ്. സപ്തനദികളുടെ സാന്നിദ്ധ്യം ഭാരതപ്പുഴയില്‍ വരുന്ന മാഘമാസത്തില്‍ ഏത് ദിവസം നിളാസ്‌നാനം ചെയ്യുന്നതും പവിത്രമായ കാര്യമാണ്. കൂടാതെ, പുണ്യാത്മാക്കളായ സന്ന്യാസിവര്യന്മാരുടെകൂടെയുള്ള സ്‌നാനവും ശ്രേഷ്ഠം. പുതിയൊരു ലോകസൃഷ്ടിയ്ക്കായി, തിരുനാവായയില്‍ നടക്കുന്ന കേരളത്തിന്റെ കുംഭമേളയായ മഹാമാഘമഹോത്സവത്തിലേയ്ക്ക് ഏവരെയും ആദരവോടെ സ്വീകരിയ്ക്കാന്‍ കാത്തുകൊണ്ട്, കണ്‍വീനര്‍ മഹാമാഘമഹോത്സവ കമ്മിറ്റി

Poojas & Services